Τα τελευταία χρόνια η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας στον χώρο της Υγείας έχει θέσει στο επίκεντρο μια διαφορετική προσέγγιση: ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας που δεν περιορίζεται στη θεραπεία όταν η ασθένεια έχει ήδη εμφανιστεί, αλλά επενδύει περισσότερο στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση, στην πρωτοβάθμια φροντίδα, στην ψηφιακή υγεία και στον εκσυγχρονισμό των νοσοκομείων.
Από το 2023 μέχρι σήμερα έχουν προχωρήσει σημαντικές παρεμβάσεις, ενώ για την περίοδο έως το 2030 έχουν τεθεί νέοι στόχοι. Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας είναι να μετατραπούν αυτές οι παρεμβάσεις σε ένα σταθερό, αποτελεσματικό και προσβάσιμο σύστημα υγείας για όλους.
Η πρόληψη γίνεται πλέον μόνιμη πολιτική
Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή των τελευταίων ετών είναι ότι η πρόληψη αποκτά οργανωμένη, ψηφιακή και πανελλαδική μορφή.
Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Υγείας, έχει ήδη ωφελήσει αθροιστικά περισσότερους από 7 εκατομμύρια πολίτες.Και πλέον δεν αποτελεί ένα πρόγραμμα με ημερομηνία λήξης. Από τον Σεπτέμβριο του 2026 συνεχίζεται έως το 2030, με χρηματοδότηση από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και εξασφαλισμένους πόρους ύψους 75 εκατ. ευρώ ετησίως. Περιλαμβάνει προληπτικούς ελέγχους για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου, καθώς και για τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή στη φιλοσοφία της δημόσιας υγείας:
ο πολίτης δεν χρειάζεται πλέον να περιμένει να εμφανίσει συμπτώματα για να κινητοποιηθεί το σύστημα.
Το κράτος μπορεί να τον ενημερώνει, να του στέλνει ηλεκτρονικά το παραπεμπτικό του και να τον κατευθύνει στην εξέταση που αντιστοιχεί στην ηλικία και τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει. Αυτό είναι το μοντέλο Υγείας που πρέπει να διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια.
Προγράμματα πρόληψης για τον καρκίνο
Η πρόληψη έχει ιδιαίτερη σημασία στην αντιμετώπιση του καρκίνου. Στον καρκίνο του μαστού έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 1,2 εκατομμύρια μαστογραφίες, ενώ περίπου 75.000 γυναίκες εντοπίστηκαν με ευρήματα που χρειάζονταν περαιτέρω έλεγχο.
Στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 1,2 εκατομμύρια εξετάσεις, ενώ στον καρκίνο του παχέος εντέρου έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 1 εκατομμύριο αυτοδιαγνωστικοί έλεγχοι και περίπου 40.000 κολονοσκοπήσεις.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν τη σημασία της οργανωμένης προληπτικής ιατρικής: πολλές παθήσεις μπορούν να εντοπιστούν πριν εξελιχθούν σε σοβαρό πρόβλημα υγείας. Ο στόχος για τα επόμενα χρόνια πρέπει να είναι σαφής:
περισσότερες προληπτικές εξετάσεις, ταχύτερη διάγνωση και μικρότερη απόσταση μεταξύ του ευρήματος και της θεραπείας.
Παράλληλα, η αναβάθμιση των ογκολογικών υποδομών αποτελεί κρίσιμο κομμάτι αυτής της προσπάθειας, με νέες επενδύσεις σε ακτινοθεραπευτικές και άλλες εξειδικευμένες υποδομές.
Προγράμματα πρόληψης καρδιαγγειακών νοσημάτων
Το ίδιο μοντέλο εφαρμόζεται και στα καρδιαγγειακά νοσήματα. Μέσω των προγραμμάτων προληπτικού ελέγχου έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 3,5 εκατομμύρια εξετάσεις, ενώ περίπου 75.000 πολίτες έχουν εντοπιστεί με ευρήματα που σχετίζονται με ισχαιμία και στεφανιαία νόσο.
Η λογική είναι απλή:η σύγχρονη δημόσια υγεία δεν πρέπει να περιμένει τον πολίτη να φτάσει στα επείγοντα.
Πρέπει να μπορεί να εντοπίζει τον κίνδυνο νωρίτερα.
Προγράμματα πρόληψης για την παχυσαρκία
Η παιδική και η ενήλικη παχυσαρκία αποτελούν πλέον σημαντική πρόκληση δημόσιας υγείας. Το πρόγραμμα για την παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε περίπου 135.000 παιδιά σε 65 περιοχές της χώρας, προσφέροντας διατροφική συμβουλευτική, άσκηση και υποστήριξη.
Παράλληλα, το πρόγραμμα αντιμετώπισης της παχυσαρκίας ενηλίκων εντάσσεται στη νέα φάση του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ». Για το 2026 έχουν προβλεφθεί δράσεις που αφορούν και τη συνέχιση της θεραπείας περίπου 43.500 δικαιούχων.
Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, όμως, δεν μπορεί να είναι μόνο θεραπευτική. Χρειάζεται να ξεκινά από το σχολείο, την οικογένεια, τη διατροφή, τη σωματική άσκηση και την ενημέρωση. Η καλύτερη πολιτική είναι αυτή που βοηθά το παιδί να μη χρειαστεί αύριο να αντιμετωπίσει μια ασθένεια που μπορούσε να είχε προληφθεί.
Ένα ισχυρότερο και πιο σύγχρονο ΕΣΥ
Η πρόληψη δεν μπορεί να υποκαταστήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Χρειάζεται ένα ισχυρό ΕΣΥ που να μπορεί να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τον ασθενή όταν χρειάζεται νοσοκομειακή φροντίδα.
Γι’ αυτό παράλληλα προχωρούν επενδύσεις στις νοσοκομειακές υποδομές, στον εξοπλισμό και στο ανθρώπινο δυναμικό. Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων του Ταμείου Ανάκαμψης έγιναν και συνεχίζουν να γίνονται σημαντικές ανακαινίσεις και εκσυγχρονισμοί νοσοκομείων και Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών.
Ταυτόχρονα, η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί βασική προϋπόθεση. Μόνο μέσα στο 2026 εγκρίθηκε προκήρυξη για 1.131 ειδικευμένους γιατρούς ΕΣΥ, ενώ παράλληλα προχώρησε προκήρυξη για 441 μόνιμους γιατρούς στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, σε Κέντρα Υγείας και Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες για χιλιάδες θέσεις νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού.
Λιγότερη αναμονή για ένα χειρουργείο
Ένα σύγχρονο ΕΣΥ κρίνεται και από το πόσο γρήγορα μπορεί να εξυπηρετήσει τον ασθενή. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν περίπου 50.000 περισσότερα χειρουργεία σε σχέση με το 2024, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Υγείας οι εκκρεμότητες περιστατικών με αναμονή άνω των τεσσάρων μηνών μειώθηκαν κατά 98% μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο.
Η Ενιαία Λίστα Χειρουργείων και τα απογευματινά χειρουργεία αποτελούν μέρος αυτής της προσπάθειας. Η επόμενη φάση πρέπει να είναι η σταθερή λειτουργία των χειρουργικών αιθουσών, η καλύτερη αξιοποίηση του προσωπικού και του εξοπλισμού και η περαιτέρω μείωση των χρόνων αναμονής. Ο πολίτης δεν πρέπει να αισθάνεται ότι η θεραπεία του εξαρτάται από το πόσο καιρό μπορεί να περιμένει.
Η ψηφιακή Υγεία αλλάζει την καθημερινότητα
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι αυτή που δεν φαίνεται πάντα μέσα στο νοσοκομείο, αλλά στην καθημερινότητα του πολίτη. Ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας, το MyHealth και οι ψηφιακές υπηρεσίες δημιουργούν σταδιακά ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον για τον ασθενή.
Η κατεύθυνση είναι σαφής:
λιγότερα χαρτιά, λιγότερες ουρές, καλύτερη πρόσβαση στην πληροφορία και μεγαλύτερη συνέχεια στη φροντίδα.
Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να έχει καλύτερη εικόνα του ασθενούς και τον πολίτη να έχει μεγαλύτερο έλεγχο των πληροφοριών που αφορούν την υγεία του.
Η επόμενη πρόκληση είναι η αξιοποίηση των δεδομένων, της τηλεϊατρικής και της τεχνητής νοημοσύνης με ασφάλεια, προστασία προσωπικών δεδομένων και σαφείς κανόνες.
Το φάρμακο πιο κοντά στον ασθενή
Η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να μεταφράζεται και σε λιγότερη ταλαιπωρία. Η δωρεάν υπηρεσία κατ’ οίκον αποστολής Φαρμάκων Υψηλού Κόστους αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Μέχρι τον Μάρτιο του 2026 είχαν εξυπηρετηθεί σχεδόν 295.000 αιτήματα ασθενών, ενώ από το 2026 διευρύνθηκε και η δυνατότητα διάθεσης συγκεκριμένων ΦΥΚ μέσω ιδιωτικών φαρμακείων.
Ο στόχος πρέπει να είναι ένας:
το σύστημα να προσαρμόζεται στον ασθενή και όχι ο ασθενής στις δυσκολίες του συστήματος.
Η Υγεία πρέπει να φτάνει και στη γειτονιά
Η πρόσβαση στην Υγεία δεν είναι μόνο θέμα νοσοκομείων. Είναι θέμα γειτονιάς. Η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, των Κέντρων Υγείας, των Περιφερειακών Ιατρείων και των υπηρεσιών που μπορούν να παρέχονται κοντά στον πολίτη είναι απαραίτητη για να μειωθούν οι ανισότητες στην πρόσβαση.
Οι 441 νέες μόνιμες θέσεις γιατρών που προκηρύχθηκαν το 2026 αφορούν ακριβώς αυτή την πρώτη γραμμή του συστήματος, σε όλες τις Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας.
Και εδώ βρίσκεται μία ιδιαίτερη πρόκληση για τη Δυτική Αθήνα. Οι μεγάλες αστικές περιοχές χρειάζονται ισχυρές δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας, καλύτερη διασύνδεση με τα νοσοκομεία και υπηρεσίες που θα μειώνουν την ανάγκη του πολίτη να καταφεύγει στα επείγοντα για προβλήματα που μπορούν να αντιμετωπιστούν νωρίτερα και κοντύτερα στο σπίτι του.
Η ψυχική υγεία είναι Υγεία
Το νέο μοντέλο δεν μπορεί να αφορά μόνο τη σωματική υγεία. Η ψυχική υγεία, ιδιαίτερα των παιδιών, των εφήβων και των οικογενειών, πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πρόληψης.
Η έγκαιρη αναγνώριση των προβλημάτων, η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας και η στήριξη της οικογένειας είναι πλέον απαραίτητα στοιχεία ενός σύγχρονου συστήματος.
Η επόμενη ημέρα δεν είναι μόνο να θεραπεύουμε καλύτερα. Είναι να προλαμβάνουμε νωρίτερα και να στηρίζουμε τον άνθρωπο συνολικά.
Η μεγαλύτερη αναβάθμιση που έγινε στο ΕΣΥ
Για πρώτη φορά μετά από πολλές δεκαετίες υλοποιήθηκε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα εκσυγχρονισμού των δημόσιων δομών Υγείας στη χώρα.
Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης ανακαινίστηκαν 90 νοσοκομεία και περισσότερα από 180 Κέντρα Υγείας σε όλη την Ελλάδα.
Αναβαθμίστηκαν τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, εκσυγχρονίστηκαν χειρουργεία, κλινικές και εργαστήρια και εγκαθίσταται νέος ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός.
Οι παρεμβάσεις αυτές δεν αφορούν μόνο τις υποδομές. Αφορούν την ίδια την καθημερινότητα του ασθενούς και των επαγγελματιών Υγείας, με καλύτερες συνθήκες νοσηλείας, πιο σύγχρονους χώρους και ένα ασφαλέστερο και αποτελεσματικότερο περιβάλλον παροχής φροντίδας.
Η επόμενη πρόκληση είναι αυτές οι επενδύσεις να αξιοποιηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και να μεταφραστούν σε καλύτερες υπηρεσίες Υγείας για τον πολίτη, σε κάθε περιοχή της χώρας.
Τι πρέπει να πετύχουμε έως το 2030
Η επόμενη περίοδος πρέπει να έχει μετρήσιμους στόχους.
• Να γίνει το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» μόνιμος θεσμός της δημόσιας υγείας έως το 2030.
• Να αυξηθεί ακόμη περισσότερο η συμμετοχή των πολιτών στις προληπτικές εξετάσεις.
• Να ενισχυθεί η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και ο θεσμός του Προσωπικού Γιατρού.
• Να ολοκληρωθεί ο εκσυγχρονισμός των νοσοκομειακών υποδομών.
• Να ενισχυθούν οι δομές με το απαραίτητο ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό.
• Να μειωθούν περαιτέρω οι χρόνοι αναμονής για εξετάσεις και χειρουργεία.
• Να ολοκληρωθεί η ψηφιακή μετάβαση της Υγείας.
• Να διευρυνθούν οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
• Να φτάσουν οι υπηρεσίες πρόληψης και πρωτοβάθμιας φροντίδας στις γειτονιές.
• Να αξιοποιηθούν η τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα με τρόπο ασφαλή και προς όφελος του ασθενούς.
• Να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες πρόσβασης, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, χρόνια πάσχοντες, παιδιά, άτομα με αναπηρία και πολίτες που ζουν σε περιοχές με περιορισμένες υπηρεσίες.
Από ένα σύστημα που περιμένει τον ασθενή, σε ένα σύστημα που πηγαίνει στον πολίτη
Η μεγάλη αλλαγή στην Υγεία δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα νοσοκομεία θα ανακαινιστούν ή πόσοι γιατροί θα προσληφθούν. Θα κριθεί από το αν θα αλλάξει η καθημερινή εμπειρία του πολίτη. Να λαμβάνει ένα μήνυμα και να γνωρίζει ότι ήρθε η ώρα για την προληπτική του εξέταση. Να μπορεί να έχει το ιστορικό του στο κινητό του. Να μπορεί να προμηθεύεται το φάρμακό του χωρίς πολύωρη ταλαιπωρία. Να βρίσκει γιατρό κοντά στο σπίτι του. Να μπορεί να χειρουργηθεί χωρίς αδικαιολόγητη αναμονή. Να βρίσκει ένα νοσοκομείο με σύγχρονες υποδομές και επαρκές προσωπικό όταν πραγματικά το χρειάζεται.
Και πάνω απ’ όλα:
να μη χρειάζεται να αρρωστήσει σοβαρά για να συναντήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Αυτή είναι η ουσία της μετάβασης από ένα σύστημα που επικεντρώνεται κυρίως στη θεραπεία σε ένα σύστημα που επενδύει συστηματικά στην πρόληψη.
Η Ελλάδα έχει πλέον τη δυνατότητα να οικοδομήσει ένα νέο μοντέλο δημόσιας Υγείας: με περισσότερη πρόληψη, ισχυρότερη πρωτοβάθμια φροντίδα, σύγχρονα νοσοκομεία, ψηφιακές υπηρεσίες, καλύτερη πρόσβαση και μεγαλύτερη έμφαση στην ποιότητα της ζωής.
Και για τη Δυτική Αθήνα, η πρόκληση είναι συγκεκριμένη:
η μεγάλη εθνική επένδυση στην Υγεία να μεταφραστεί σε καλύτερες υπηρεσίες, περισσότερη πρόληψη και μεγαλύτερη πρόσβαση για κάθε οικογένεια, σε κάθε γειτονιά.
Γιατί η σύγχρονη Υγεία δεν αρχίζει όταν ο πολίτης φτάνει στο νοσοκομείο.
Αρχίζει πολύ νωρίτερα στο σπίτι, στη γειτονιά, στο σχολείο και στην πρόληψη.